Upadłość jednego z małżonków?
Co z majątkiem i długami.
Upadłość jednego małżonka nie oznacza automatycznej upadłości drugiego. Może jednak objąć majątek wspólny, wpłynąć na wspólne kredyty i doprowadzić do zawiadomienia małżonka przez syndyka. Znaczenie mają umowy, zgody, ustrój majątkowy i daty jego zmian.
W skrócie
Majątek małżonków
Co wchodzi do masy po upadłości jednego małżonka
Z dniem ogłoszenia upadłości powstaje rozdzielność majątkowa. Jeżeli wcześniej obowiązywała wspólność, majątek wspólny wchodzi do masy, a małżonek może zgłosić wierzytelność z tytułu udziału.
Sytuacja 01
Wspólność majątkowa
Najczęstsza sytuacja w Polsce. Małżonkowie nie podpisywali intercyzy — wszystko, co kupili po ślubie, jest wspólne.
Cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. To oznacza, że wspólne mieszkanie, auto, oszczędności mogą zostać sprzedane, by zaspokoić wierzycieli. Małżonek dłużnika nie traci tego, co jest jego majątkiem odrębnym (np. otrzymany w spadku przed ślubem).
Podział majątku wspólnego jest niedopuszczalny po ogłoszeniu upadłości. Małżonek nie otrzymuje automatycznie równowartości połowy — może natomiast zgłosić wierzytelność z tytułu udziału w majątku wspólnym i jest zaspokajany na zasadach obowiązujących w postępowaniu.
Dochody niewypłacalnego małżonka wchodzą do masy upadłości, ale dochody zdrowego finansowo małżonka — nie.
Sytuacja 02
Intercyza lub rozdzielność majątkowa
Podpisana umowa majątkowa — przed ślubem lub w trakcie. Każdy małżonek ma swój majątek odrębny.
Do masy wchodzi majątek osoby, która ogłasza upadłość. Nie znaczy to jednak, że majątek drugiego małżonka jest automatycznie poza postępowaniem — o skuteczności rozdzielności wobec masy decyduje data jej ustanowienia i stan zadłużenia w tym momencie.
Umowna rozdzielność jest skuteczna wobec masy, gdy została ustanowiona co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku. Rozdzielność powstała z innych przyczyn ma własne zasady oceny. Umowa zawarta w obliczu narastających długów może zostać zakwestionowana.
Wspólne mieszkanie (jeśli kupowane na obu) jest traktowane jako współwłasność udziałowa. Do masy upadłości wchodzi tylko udział niewypłacalnego małżonka.
Sytuacja 03
Wspólne kredyty i pożyczki
Hipoteka na mieszkanie, kredyt na auto, wspólne pożyczki podpisane przez oboje małżonków.
To jeden z najtrudniejszych aspektów. Jeśli kredyt został podpisany przez oboje małżonków, każdy z nich jest solidarnym dłużnikiem wobec banku. Upadłość jednego małżonka nie zwalnia drugiego z odpowiedzialności.
Umorzenie zobowiązań w upadłości jednego małżonka nie zwalnia drugiego — wierzyciel zachowuje wobec niego swoje prawa. Czy w takiej sytuacji sens ma także wniosek drugiego małżonka, wynika z jego własnej sytuacji i przesłanek, nie z samego faktu wspólnego kredytu.
Zobowiązanie podpisane tylko przez jedną osobę nie czyni drugiego małżonka dłużnikiem. Jeżeli jednak wyraził on zgodę na zaciągnięcie tego zobowiązania, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego. Rozstrzyga treść dokumentów.
Sytuacja 04
Po rozwodzie lub w separacji
Małżeństwo zakończone, ale długi z czasów wspólnego życia wciąż istnieją.
Po rozwodzie wspólność majątkowa się kończy z mocy prawa. Każdy były małżonek ma swój odrębny majątek. Ale długi sprzed rozwodu pozostają tak, jak były — zarówno solidarne, jak i indywidualne.
Jeżeli był podział majątku (sądowy lub notarialny), trzeba dokumentem wykazać, co przypadło każdej stronie i kiedy. Czynności dotyczące majątku dokonane przed wnioskiem podlegają ocenie pod kątem pokrzywdzenia wierzycieli.
Alimenty są zawsze poza upadłością — nie umarzają się i komornik może je nadal egzekwować. Dotyczy to też zaległych alimentów sprzed rozwodu.
Długi i odpowiedzialność
Kiedy drugi małżonek nadal odpowiada wierzycielowi
Samo małżeństwo nie czyni drugiej osoby dłużnikiem każdego zobowiązania. Odpowiedzialność zależy od podpisania umowy, poręczenia, zgody na zobowiązanie, zwykłych potrzeb rodziny oraz zabezpieczeń.
Wspólny podpis albo poręczenie
Jeżeli oboje podpisaliście umowę jako współdłużnicy albo drugi małżonek poręczył zobowiązanie, wierzyciel zachowuje wobec niego swoje prawa. Umorzenie zobowiązań upadłego nie zwalnia współdłużnika ani poręczyciela.
Zgoda na zaciągnięcie zobowiązania
Zgoda małżonka wyrażona przy zaciąganiu zobowiązania rozszerza możliwość zaspokojenia się wierzyciela z majątku wspólnego. Bez niej zakres jest węższy. Rozstrzyga treść dokumentów, nie sam fakt małżeństwa.
Samo małżeństwo to za mało
Zawarcie małżeństwa nie czyni drugiej osoby dłużnikiem każdego zobowiązania. Odpowiedzialność wynika z podpisanych umów, poręczeń, zgód i ustroju majątkowego, a każdy z tych elementów trzeba sprawdzić osobno.
Powiązane tematy
Sprawdź także mieszkanie, wspólne kredyty i procedurę
Skutki dla małżonka trzeba analizować łącznie z własnością mieszkania, wspólnymi kredytami, momentem ustanowienia rozdzielności i dokumentami dotyczącymi majątku.
Sytuacja małżeńska wymaga uwagi?
Pomożemy ocenić wpływ upadłości na małżonka i wspólny majątek — bezpłatnie, do 24h.
Pytania i odpowiedzi
Najważniejsze odpowiedzi dla małżonków
Długi są wspólne.
Sprawdź skutki upadłości dla obojga małżonków.
Przeanalizujemy ustrój majątkowy, własność, wspólne umowy, daty rozdzielności i pozostałe długi. Otrzymasz opis skutków dla każdego z małżonków bez obietnicy ochrony majątku.