H
Obciążenie nieruchomości zabezpieczające należność wierzyciela, wpisane do księgi wieczystej i skuteczne wobec kolejnych właścicieli.
Hipoteka nie wyłącza nieruchomości z masy upadłości. Jeżeli lokal zostanie sprzedany, wierzytelność zabezpieczona hipotecznie jest zaspokajana z ceny według kolejności przewidzianej w postępowaniu. Dalsza spłata kredytu przez inną osobę nie gwarantuje zachowania nieruchomości — znaczenie mają własność, udział upadłego, wartość i obciążenia.
Zobacz też:
Masa upadłości
· Likwidacja majątku
· Współkredytobiorca
K
Organ egzekucyjny prowadzący przymusowe dochodzenie należności na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przeciwko dłużnikowi.
Samo złożenie wniosku o własną upadłość nie zawiesza egzekucji. Zawieszenie następuje z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości i dotyczy egzekucji skierowanej do majątku masy, a po uprawomocnieniu postanowienia postępowanie umarza się. Jeżeli przed ogłoszeniem prawomocnie udzielono przybicia, przysądzenie własności może nastąpić mimo zawieszenia. Odrębne zasady dotyczą alimentów.
Zobacz też:
Zajęcie wynagrodzenia
· Zajęcie rachunku bankowego
· Masa upadłości
Koszty postępowania
Pieniądze
Wydatki związane z ustaleniem, zabezpieczeniem, zarządem i likwidacją masy oraz ustaleniem wierzytelności, w tym wynagrodzenie syndyka.
Opłata od wniosku wynosi 30 zł i nie jest całym kosztem sprawy. Gdy w masie brakuje środków, koszty tymczasowo pokrywa Skarb Państwa, a część niezaspokojoną można uwzględnić w planie spłaty, jeżeli pozwalają na to możliwości zarobkowe upadłego. Wynagrodzenie syndyka ustala sąd według kryteriów ustawowych, a nie według stałej stawki.
Podstawa prawna: art. 230 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Plan spłaty wierzycieli
· Syndyk
· Masa upadłości
Kwota wolna od zajęcia
Pieniądze
Część wynagrodzenia lub środków na rachunku, której nie można zająć w egzekucji ani włączyć do masy upadłości.
Wysokość nie jest stała: przy wynagrodzeniu zależy od minimalnego wynagrodzenia za pracę i rodzaju dochodzonej należności, a przy rachunku bankowym od limitu ustalonego w Prawie bankowym. Dla należności alimentacyjnych obowiązują odrębne, mniej korzystne dla dłużnika zasady. Wartości zmieniają się wraz z minimalnym wynagrodzeniem, dlatego trzeba je sprawdzać na dany rok.
Zobacz też:
Zajęcie wynagrodzenia
· Zajęcie rachunku bankowego
· Masa upadłości
L
Likwidacja majątku
Majątek
Sprzedaż składników masy przez syndyka w celu uzyskania środków na zaspokojenie wierzycieli i kosztów postępowania.
Sprzedaż obejmuje nieruchomości, ruchomości i wierzytelności, a jej sposób zależy od rodzaju i wartości składnika. Obciążenie hipoteką nie wyłącza nieruchomości z masy — wierzytelność zabezpieczona jest zaspokajana z uzyskanej ceny. Po sprzedaży zamieszkiwanego lokalu upadły może wnioskować o wydzielenie kwoty odpowiadającej przeciętnemu czynszowi najmu za okres od 12 do 24 miesięcy.
Podstawa prawna: art. 311 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Masa upadłości
· Hipoteka
· Spis inwentarza
Lista wierzytelności
Procedura
Zestawienie sporządzane przez syndyka, w którym ujmuje zgłoszone należności wraz z decyzją o ich uznaniu lub odmowie.
Lista rozstrzyga, kto i w jakiej wysokości uczestniczy w podziale środków uzyskanych z majątku. Upadły i wierzyciele mogą ją kwestionować w trybie przewidzianym w postępowaniu. Uznanie należności na liście nie oznacza, że zostanie ona w całości zaspokojona — zależy to od funduszy masy.
Podstawa prawna: art. 244 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Zgłoszenie wierzytelności
· Wierzytelność
· Plan spłaty wierzycieli
M
Składniki nabyte przez małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej, do których oboje mają prawa bez wydzielonych udziałów.
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny wchodzi do masy i nie podlega podziałowi. Drugi małżonek może zgłosić syndykowi wierzytelność z tytułu swojego udziału. Nie oznacza to automatycznego odzyskania połowy konkretnych rzeczy — zgłoszenie dotyczy należności, nie przedmiotów.
Zobacz też:
Rozdzielność majątkowa
· Masa upadłości
· Współkredytobiorca
Majątek dłużnika, którym od dnia ogłoszenia upadłości zarządza syndyk i z którego zaspokajani są wierzyciele.
Do masy wchodzi majątek istniejący w dniu ogłoszenia oraz nabyty w toku postępowania, w tym część dochodu ponad ustawowe wyłączenia. Upadły traci zarząd nad mieniem wchodzącym do masy i ma obowiązek wydać je syndykowi wraz z dokumentami. Ukrywanie majątku może prowadzić do umorzenia postępowania i odmowy oddłużenia.
Podstawa prawna: art. 61 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Likwidacja majątku
· Spis inwentarza
· Kwota wolna od zajęcia
N
Niewypłacalność
Procedura
Stan, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Sam brak pieniędzy w jednym miesiącu nie wystarcza — chodzi o utratę zdolności do płacenia, nie o chwilowy zator. Sąd ocenia ją na podstawie wysokości zobowiązań, terminów płatności, dochodów i majątku. Niewypłacalność jest warunkiem ogłoszenia upadłości, a przyczyny jej powstania mogą wpływać na sposób oddłużenia.
Podstawa prawna: art. 11 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Upadłość konsumencka
· Wniosek o ogłoszenie upadłości
· Wierzytelność
O
Odmowa umorzenia
Po upadłości
Rozstrzygnięcie, w którym sąd nie znosi obowiązku zapłaty zobowiązań, mimo przeprowadzenia postępowania upadłościowego.
Sąd odmawia oddłużenia, gdy upadły doprowadził do niewypłacalności lub istotnie ją zwiększył umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa, a także gdy podawał nieprawdziwe dane lub nie wykonywał swoich obowiązków w postępowaniu. Skutek jest taki, że zobowiązania pozostają wymagalne i wierzyciele mogą ich dochodzić po zakończeniu sprawy. Ogłoszenie upadłości nie daje więc podstaw, by liczyć na oddłużenie niezależnie od okoliczności.
Zobacz też:
Umorzenie zobowiązań
· Warunkowe umorzenie
· Postępowanie upadłościowe
P
Plan spłaty wierzycieli
Pieniądze
Ustalony przez sąd harmonogram, w którym upadły przez oznaczony czas przekazuje część dochodu na zaspokojenie wierzycieli.
Sąd określa wysokość rat i okres wykonywania planu, biorąc pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego oraz potrzeby jego i osób na jego utrzymaniu. Plan może obejmować niezaspokojone koszty postępowania. W czasie wykonywania planu nie wolno podejmować czynności pogarszających zdolność do jego wykonania, a po jego wykonaniu sąd stwierdza umorzenie pozostałych zobowiązań.
Podstawa prawna: art. 491¹⁴ Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Umorzenie zobowiązań
· Koszty postępowania
· Warunkowe umorzenie
Postanowienie o ogłoszeniu upadłości
Procedura
Orzeczenie sądu, które otwiera postępowanie, wyznacza syndyka i wskazuje dzień wywołujący skutki wobec majątku i egzekucji.
Od dnia ogłoszenia majątek dłużnika staje się masą upadłości, a egzekucja skierowana do tej masy zawiesza się z mocy prawa. Skutek powstaje z dniem wskazanym w postanowieniu, nie z dniem doręczenia pisma komornikowi. Techniczne zatrzymanie potrąceń może wymagać przekazania informacji bankowi lub pracodawcy, więc blokada nie zawsze znika tego samego dnia.
Podstawa prawna: art. 51 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Masa upadłości
· Syndyk
· Komornik
Postępowanie upadłościowe
Procedura
Całość czynności sądu, syndyka i uczestników od ogłoszenia upadłości do zakończenia sprawy albo jej umorzenia.
Obejmuje ustalenie i zabezpieczenie majątku, spis inwentarza, ustalenie wierzycieli, likwidację majątku i rozstrzygnięcie o sposobie oddłużenia. Czas trwania zależy od liczby zobowiązań, składników majątku, sporów i obciążenia sądu. Nie istnieje ustawowy termin, w którym postępowanie musi się zakończyć.
Zobacz też:
Syndyk
· Masa upadłości
· Likwidacja majątku
R
Rozdzielność majątkowa
Majątek
Ustrój, w którym każdy z małżonków ma własny majątek, a wspólność ustawowa nie obowiązuje.
Rozdzielność powstaje z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, ale może też wynikać z umowy albo orzeczenia sądu. Umowna rozdzielność jest skuteczna wobec masy, gdy ustanowiono ją co najmniej dwa lata przed wnioskiem; rozdzielność sądowa, rozwód lub separacja z ostatniego roku mogą być wobec masy bezskuteczne. Zmiana ustroju nie usuwa długów zaciągniętych wspólnie.
Zobacz też:
Majątek wspólny
· Masa upadłości
· Współkredytobiorca
S
Sąd upadłościowy
Uczestnicy
Sąd rejonowy — wydział gospodarczy, który rozpoznaje wniosek o ogłoszenie upadłości i orzeka o sposobie oddłużenia.
Właściwy jest sąd miejsca zwykłego pobytu dłużnika. Sąd bada przesłanki, kompletność wniosku i okoliczności powstania niewypłacalności, a na koniec ustala plan spłaty, umarza zobowiązania albo odmawia oddłużenia. Rozprawa nie jest zasadą — sprawa może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Podstawa prawna: art. 18 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Wniosek o ogłoszenie upadłości
· Sędzia-komisarz
· Umorzenie zobowiązań
Sędzia-komisarz
Uczestnicy
Sędzia kierujący przebiegiem postępowania po ogłoszeniu upadłości i nadzorujący czynności syndyka.
Rozstrzyga między innymi o zakresie i czasie korzystania z mieszkania wchodzącego do masy oraz o wnioskach składanych w toku sprawy. W części postępowań konsumenckich prowadzonych w trybie uproszczonym jego zadania przejmuje sąd. Nie zastępuje syndyka i nie prowadzi sprawy za dłużnika.
Zobacz też:
Sąd upadłościowy
· Syndyk
· Postępowanie upadłościowe
Sporządzany przez syndyka wykaz składników masy upadłości wraz z ich oszacowaniem.
Spis jest podstawą dalszych czynności: pokazuje, co wchodzi do masy i jaka jest wartość poszczególnych składników. Upadły ma obowiązek wskazać cały majątek, także to, co uważa za bezwartościowe lub wyłączone. Brak składnika w spisie nie oznacza, że nie zostanie on później ujawniony i objęty postępowaniem.
Podstawa prawna: art. 69 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Masa upadłości
· Syndyk
· Likwidacja majątku
Osoba wyznaczona przez sąd, która obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, sprzedaje jego składniki i rozlicza się z wierzycielami.
Syndyk ustala skład masy, sporządza spis inwentarza, ustala listę wierzytelności i prowadzi likwidację majątku. Może żądać od upadłego wydania majątku, dokumentów i wyjaśnień, a sposób weryfikacji zależy od sprawy. Syndyk nie jest ani pełnomocnikiem dłużnika, ani jego przeciwnikiem — działa w interesie postępowania, nie jednej ze stron.
Podstawa prawna: art. 160 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Masa upadłości
· Spis inwentarza
· Likwidacja majątku
U
Umorzenie zobowiązań
Po upadłości
Rozstrzygnięcie sądu, które znosi obowiązek zapłaty zobowiązań powstałych przed ogłoszeniem upadłości i niewykonanych w postępowaniu.
Umorzenie następuje po wykonaniu planu spłaty albo bez planu, gdy sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje na trwałą niezdolność do jakichkolwiek spłat. Nie obejmuje alimentów, rent odszkodowawczych, grzywien, obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia, niektórych środków karnych ani zobowiązań umyślnie nieujawnionych, gdy wierzyciel nie brał udziału w sprawie. Nowe długi powstałe po ogłoszeniu upadłości pozostają do zapłaty.
Zobacz też:
Plan spłaty wierzycieli
· Warunkowe umorzenie
· Odmowa umorzenia
Upadłość konsumencka
Procedura
Sądowa procedura oddłużeniowa dla osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej i utraciła zdolność do spłaty zobowiązań.
Postępowanie prowadzi do ustalenia majątku i wierzycieli, a następnie do rozstrzygnięcia o sposobie oddłużenia. Sąd może ustalić plan spłaty, umorzyć zobowiązania bez planu, umorzyć je warunkowo albo odmówić oddłużenia. Ogłoszenie upadłości nie oznacza jeszcze umorzenia długów — to dopiero początek postępowania. Nie ma podstaw, by z góry zakładać, które rozstrzygnięcie zapadnie w konkretnej sprawie.
Podstawa prawna: art. 491¹ Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Niewypłacalność
· Postępowanie upadłościowe
· Umorzenie zobowiązań
W
Warunkowe umorzenie
Po upadłości
Rozstrzygnięcie, w którym sąd umarza zobowiązania bez planu spłaty, ale zastrzega pięcioletni okres kontroli sytuacji upadłego.
Sąd stosuje je, gdy niezdolność do spłat nie ma charakteru trwałego. W okresie zastrzeżenia upadły składa roczne sprawozdania o dochodach, majątku i wydatkach, a wniosek o uchylenie umorzenia może złożyć wierzyciel albo sam upadły. Jeżeli w tym czasie zdolność do spłat wzrośnie, sąd może uchylić umorzenie i ustalić plan spłaty. To instytucja o dwóch możliwych zakończeniach, nie łagodniejsza wersja umorzenia.
Zobacz też:
Umorzenie zobowiązań
· Plan spłaty wierzycieli
· Odmowa umorzenia
Podmiot, któremu przysługuje należność wobec dłużnika — bank, firma pożyczkowa, osoba prywatna, urząd lub fundusz.
W postępowaniu wierzyciel dochodzi należności przez zgłoszenie wierzytelności syndykowi, a nie w drodze egzekucji z masy. Może kwestionować listę wierzytelności i wysokość zaspokojenia. Pominięcie wierzyciela we wniosku nie usuwa jego należności, a może utrudnić oddłużenie.
Zobacz też:
Zgłoszenie wierzytelności
· Wierzytelność
· Lista wierzytelności
Należność przysługująca wierzycielowi wobec dłużnika, wynikająca z umowy, orzeczenia albo przepisu prawa.
W postępowaniu wierzytelność trzeba zgłosić syndykowi, żeby brała udział w podziale środków z masy. Charakter należności decyduje o tym, czy może zostać umorzona — alimenty, grzywny, obowiązek naprawienia szkody i niektóre środki karne umorzeniu nie podlegają. Uznanie wierzytelności na liście nie oznacza, że zostanie zaspokojona w całości.
Zobacz też:
Zgłoszenie wierzytelności
· Lista wierzytelności
· Umorzenie zobowiązań
Wniosek o ogłoszenie upadłości
Procedura
Pismo składane do sądu upadłościowego przez Krajowy Rejestr Zadłużonych, od którego zaczyna się postępowanie.
Wniosek wymaga wskazania wszystkich wierzycieli, wysokości i terminów zobowiązań, składników majątku, dochodów i wydatków oraz opisu okoliczności, które doprowadziły do niewypłacalności. Opłata podstawowa wynosi 30 zł i nie jest całym kosztem postępowania. Braki formalne mogą prowadzić do zwrotu wniosku, dlatego kompletność danych ma znaczenie już na tym etapie.
Podstawa prawna: art. 491² Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Sąd upadłościowy
· Postanowienie o ogłoszeniu upadłości
· Koszty postępowania
Współkredytobiorca
Uczestnicy
Osoba, która podpisała umowę kredytu razem z dłużnikiem i odpowiada za całość zobowiązania na równi z nim.
Umorzenie zobowiązań upadłego nie zwalnia współkredytobiorcy ani poręczyciela — wierzyciel zachowuje wobec nich swoje prawa. Bank może dochodzić całej należności od drugiej osoby, także wtedy, gdy nie ma ona własnych problemów finansowych. Przy kredycie hipotecznym trzeba osobno przeanalizować nieruchomość, hipotekę i sytuację każdej z osób.
Zobacz też:
Hipoteka
· Majątek wspólny
· Umorzenie zobowiązań
Wykreślenie z KRZ
Po upadłości
Usunięcie informacji o postępowaniu z Krajowego Rejestru Zadłużonych po upływie okresu ujawniania danych.
Okres ujawniania zależy od sposobu zakończenia sprawy i liczy się od zdarzenia wskazanego w przepisach o rejestrze, nie od dnia ogłoszenia upadłości. Wykreślenie z KRZ nie dotyczy danych przetwarzanych przez BIK i inne rejestry, które działają według odrębnych zasad. Nie ma podstaw, by liczyć na jednoczesne zniknięcie informacji ze wszystkich baz.
Zobacz też:
Zdolność kredytowa po upadłości
· Umorzenie zobowiązań
· Postępowanie upadłościowe
Z
Zajęcie rachunku bankowego
Pieniądze
Blokada środków na koncie dokonana przez bank na żądanie organu egzekucyjnego, do wysokości egzekwowanej należności.
Bank przekazuje środki ponad kwotę wolną, a nie całe saldo. Ogłoszenie upadłości nie rozwiązuje umowy rachunku i nie oznacza, że wszystkie zablokowane pieniądze wracają do dłużnika — środki nieobjęte ochroną mogą wejść do masy. Techniczne zdjęcie blokady może wymagać przekazania bankowi informacji o ogłoszeniu upadłości.
Zobacz też:
Kwota wolna od zajęcia
· Komornik
· Masa upadłości
Zajęcie wynagrodzenia
Pieniądze
Czynność komornika, w której pracodawca przekazuje część pensji dłużnika na poczet egzekwowanej należności.
Zajęcie obejmuje wyłącznie część wynagrodzenia przewyższającą kwotę wolną, a dla alimentów obowiązują odrębne zasady. Z dniem ogłoszenia upadłości egzekucja skierowana do majątku masy zawiesza się, ale kwoty nieobjęte ochroną mogą wejść do masy i podlegać zarządowi syndyka. Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu i jeszcze niewydane wierzycielowi są przekazywane do masy.
Zobacz też:
Kwota wolna od zajęcia
· Komornik
· Masa upadłości
Zdolność kredytowa po upadłości
Po upadłości
Ocena banku lub firmy pożyczkowej dotycząca możliwości spłaty nowego zobowiązania przez osobę po zakończonym postępowaniu.
Prawo nie ustanawia okresu oczekiwania na kredyt po upadłości. Instytucja finansowa ocenia dochody, aktualne zobowiązania, historię spłat i dane w rejestrach, w tym w Krajowym Rejestrze Zadłużonych i BIK, według własnych kryteriów. Nie ma podstaw, by liczyć na automatyczne usunięcie danych o przeszłych opóźnieniach — mogą być przetwarzane dalej na zasadach Prawa bankowego.
Zobacz też:
Umorzenie zobowiązań
· Wykreślenie z KRZ
· Wierzytelność
Zgłoszenie wierzytelności
Procedura
Pismo wierzyciela do syndyka, w którym wskazuje swoją należność wobec upadłego, jej wysokość i podstawę.
Zgłoszenie składa się w terminie wskazanym po ogłoszeniu upadłości, w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Bez zgłoszenia wierzyciel co do zasady nie bierze udziału w podziale środków z masy. Zobowiązanie umyślnie nieujawnione przez dłużnika, gdy wierzyciel nie brał udziału w sprawie, może nie podlegać umorzeniu — pełna lista wierzycieli jest więc w interesie dłużnika.
Podstawa prawna: art. 236 Prawa upadłościowego
Zobacz też:
Wierzyciel
· Lista wierzytelności
· Wierzytelność
Żadne hasło nie pasuje do tych kryteriów.